2026-08-28

Jaietan ere, tarte bat Palestinaren alde

 

Jaietan ibilita ere, tarte bat hartu behar dugu Palestinaren alde agertzeko. Udan zibilen aurkako erasoak biderkatu dira Palestinan. Ez diot nik, Nazio Batuen Erakundeko hamaika adituk salatu dute.


Donald Trampen onarpenarekin, armada sionistak 160 bat lagun hil ditu Gazan, ustezko su-etena gorabehera: israeldarrek beraiek agindutako eremuetan errefuxiatu zeudenak gupida gabe erail dituzte, haur, gazte zein zahar. Gainera, ospitaleen eta aterpetxeen alartzean zeudenak ere izan dira armada sionistaren jo-muga. Ez diot nik, Nazio Batuen Erakundearen beraren langileen heriotza sarraskiaren froga da.


Nazio Batuen Erakundeak agindutako elikadura-laguntza oraindik ez da aise sartzen ahal Gazan; gainera, merkataritza-kanalen bidez sartutako produktuak ultra prozesatuak dira, eta ez dira sobera egokiak, ez nutrizioaren aldetik ezta ikuspuntu kulturalaren aldetik ere. Ez diot nik, baizik eta Nazio Batuen Erakundeak.


Honi guztiari, kolono sionistek sortutako izua gehitu behar zaio eta, ez gaitezen engaina, zeren eta kolonoen ekintza ankerrak “Israelgo okupazio indarren babesarekin eta parte-hartze zuzenarekin batera doa". Hori ere ez diot nik, Nazio Batuen Erakundeak baizik.


Haatik, diot nik, basakeria normaltzat hartzea nahi dute; bada jaiak ospatzen ari garen Berriozar herrian, tarte bat hartu dugu esateko, irmoki esan ere, ez dutela lortuko basakeriara ohitu gaitezen; aitzitik, gehiegikeriak, triskantzak eta genozidioa salatzen jarraituko dugu, herri palestinarraren eskubideen alde aldarrika jarraituko dugu eta gobernuei Israelekiko harreman oro eten ditzatela exijitzen jarraituko dugu.


Ben Gvir ministro israeldarrak iragarri berri du palestinarrak “urkatzeko instalazio” bat eraikitzen hasi direla. Instalazio horren “behaketa-gelak” isrrealdarrek palestinarren erailketa zuzenean ikusi ahal izango dute. Sionisten basakeriaren adierazgarri argia.


Horren aurka agertu behar gara, ankerkeria hori salatu eta gure esku dagoen guztia egin. Baten batek erranen dizu, jaien erdian, orain eta hemen ahotsa altxatzeak ez duela balio ezertarako. Ezer ez egiteak ez du balio ezertarako, hori bai gauza ziurra dela! Inperialismo ultrakapitalistaren garaian, adorea, indarra eta kemena! Ezinbestekoa da Palestinaren alde agertzen jarraitzea, genozidioak ez baitu etenik.

 


 

Yayoi Kusama

Mercè Ibarz-ek dioenez No pienses, mira —Ez pentsatu, begiratu— liburutxoan, begiratzea margotzea da eta alderantziz ere, margotzea begiratzea. Nolabait errateko, errealitateari era berezi batez behatzea eta errealitate hori molde propioan interpretatzea. Nor bere zoroak bizi duela egia handia da, eta badirulike euskal esamolde horrek ederki biltzen duela Yayoi Kusama artistaren bizitza.  

Yayoi Kusama-ren heriotza agorril honetan heldu da; agortu da sormen-iturri oparo bat.  Ia mende batez bizi izan da, bizitzaldi luze eta naroa, baina ez erraza, hamar urterekin diagnostikatu baitzioten Nahasmendu Obsesibo Konpultsiboa (NOK). Haatik, Yayoi Kusamak ezinegonaren eta antsietatearen ondorioz atzematen zuen errealitate berezi hori margoen bidez islatzeari ekin zion eta artelan bihurtzen asmatu. Aise erraten da, baina oso neska buru-argia behar zuen hori erdietseko.  

Duela hiru urte Yayoi Kusama japoniarraren margolan erakusketa ederra zuzen-zuzenean ikusteko aukera izan genuen Bilbon, eta zinez txundituta atera nintzen Guggenheim museotik. Orain, Yayoi Kusama zenaren irudiak ordenadorearen pantaillan ikusten ari naizelarik, susmatzen dut ez naizela atzematen ari Bilbon sentitu nuena, inondik ere ez. Izan ere, margolari baten irudi bati, jatorrizko margolan bati, ez zaio begiratzen ahal berdin zuzen-zuzenean ala pantailla batean, irudi digitalen formatu egokia eta kalitatea handia izanik ere. Ez, ez da berdin sentitzen dudana, Guggenheim  museoarena  ederra izanagatik.
  
Yayoi Kusamak galdu du bizia, baina ez bizitza, eta horrela adierazten du artelanen bidez, ondare oparoa opari emanda.

 


 

2026-07-30

Mila egun baino gehiago sionistek genozidioa hasi zutenetik Gazan


 Hiru kontu

  1.      Israelgo Armadak 73.000 lagun baino gehiago hil ditu; horietarik  20.000 adin txikikoak. Su-etenaz geroztik, Gazako Osasun Ministerioak dioenez, 100

  2.     Israelek okupatu zuen Gazaren erdia eta Lerro Hori bat ezarri eta adostu zen arren, ez du errespetatu. Egun, Israelgo Armadak Gararen %60 du bortxaz hartua.   

  3.     Gazako palestinarrek jarraitzen dituzte erasoak pairatzen eta lekuz aldatzen soldadu israeldarren erasoen ondorioz. Gainera, uda minean, urez eta janariz urri, egoera ezin hobera joan.


Hori horrela, bertze hiru kontu:

Lehenik, gure elkartasun handiena palestinarrei adieraztea eta Armada sionistaren ankerkeria eta basakeria salatzea, hala niola gobernuei eskatzea harreman oro eteteko gobernu sionistarekin 

Bigarrenik, ezin da onartu, ezin normaltzat jo,  behin eta berriz telebista bidez ikusten den Palestinarren giza eskubideen urraketa, Israelek gauzatua AEBen kolaborazioarekin eta Europar Batasunaren isiltasun konplizearekin.

Hirugarrenik, Palestinaren alde jarraitzea ez da soilik bihotzak agintzen diguna, ez da soilik kontu morala; buruak ere erraten digu mundu osoan zabaltzen ari den agintekeria eta eskuindarren olatuari aurre egin behar zaiola, zeren eta Palestina borroka handiago baten lubaki bat da, galdu ezin daitekeena edota berreskuratu behar dena.

Mila egun baino gehiago sionistek genozidioa hasi zutenetik Gazan, eta irmoki jarraitzen dugu aldarrika, uda minean ere, Berriozarko Osasun Etxearen atarian, hileroko azken ostegunean ohikoa den bezala.

 

Gora Palestina askatuta! 

 

2026-06-22

Soneto satanikoak

 

Emaiguzu gaur egun honetako ogia, egiten genuen otoitz gazte eta katoliko ginelarik, aspaldi handian. Aita santuaren bisitaren kontura eguneroko ogia ez, baina eguneroko matraka bai eman digutela. Sekulako amarru propagandistiko eta mediatikoa estaltzeko Eliza Katolikoaren alde ilunak, politika atzerakoien bultzatzaile izatea, pederastia kasuak, inmatrikulazio lotsagabeak…



Erakunde multinazional horretan badira, alta, itzalak, itzal anitz eta askotarikoak, eta horiei erreparatuta, bururatu zitzaidan idatzizko erantzun bat ematea, baina ez ohiko testu bat, baizik eta soneto zeneko ahapaldiaren bidezko erantzun jantzia. Eliza katolikoaren kideek egindako bilaukeria eta gehiegikeria zenbait, kasu ezagunak, hogeita hamaika sonetotan ditut jaso Soneto Satanikoak izeneko liburuttoan, Zerokotan bilduma baten baitan argitaratu direnak.




Xedea, artefaktu poetiko jaso horretan gera daitezen jasota Eliza Katolikoaren inguruko egia horiek, Aita Santuak mikrofonoaren aurrean sekula azalduko ez dituenak. Eta bekaturik baldin badago soneto horietan, zer esango diogu bada: barkatu gure zorrak guk ere gure zordunei barkatzen diegunez gero. 

 


 

2026-06-19

Plazera Periko Salaberriren arabera




Eskuartean daukat margo-katalogo eder bat, Pedro Salaberrik Lizarran egin berri duen erakusketaren irudiak biltzen dituena. Orri-pasa hasi naiz eta txundituta gelditu naiz beste behin. Zizurren egin zuen erakusketaren edo aspaldi Iruñeko Gotorlekuan egin zuenaren katalogoak ere jasota dauzkat, eta egongelako apalategiaren toki pribilegiatu batean, esku-eskura. Hori horrela, noizik behin arasetik  katalogo hauetako bat hartzen dut ausaz eta Salaberriren estilo berezi-bereziko irudiei ezker hartzen dut plazer, plazer hutsa. Periko Salaberrik berak erdarazko testu xarmagarri bat idatzi zuen plazeraren kontura, jarraian euskarari ekarria doakizuena 

 

Ni bizi naizen paisaiak denbora luzea daramat margotzen, bai eguneroko paisaiak, bai noizbehinkako paisaiak. Betidanik bilatu eta aurkitu nahi izan ditut, besteei erakusteko eta besteekin partekatzeko. Aspalditik hasi nintzen sentitzen pintura ez zela eginbeharra, inozentziarako espazioa baizik, jolaserako eta harridurarako espazioa, alegia. Gakoa ez da ezer zehatzik deskribatzea edo paisaia ezagunetan arreta jartzea, ez horixe. Aspalditik onartu nuen estimulua edonondik irits dakidakeela eta, beraz,  kolore horia edo kolore berdea baliatu nahi badut, egin, egin dezakedala perspektiba gaberik, beti ere luze-zabala eta kolore-testura errespetatuz. Umetan arkitektura-jolas batekin etxeak eraikitzen nituenean bezala. Intuizioak agindutako konposizioak antolatzea, erabakitzea eta aurkitzea jarduera ludikoa bihurtu da, biziki atsegina.


Oleo margoaren berotasun eta dotoreziak bere horretan dirau oraino. Zabaldu, pintzel leunez luzatu edo espatulaz lisatu dezaket, luxuzko xafla baten itxura izan dezan. Orobat, ia beti tamaina handiko koadroak egiten ditut, besarkatzeko modukoak. Batzuetan, erabiltzen ez den marko batek,  marko zahar batek, zerbait margotzera bultzatzen nau, eta, bide batez, markoa biziberritzeko; lantzean behin, badaude marko batzuk nolabaiteko ziria sartzen dizkidatenak. Haien itxura eskasa zela-eta,  ez nukeen sekula deus eginen printzipioz marko eskas horiekin;  baina lantzean behin marko eskas horietako batek hunkitzen nau eta orduan marko horretarako margo bat ad hoc pintatzen dut, markoarekin bat egin dezan, irudia eta markoa elkarren osagarri izan daitezen.


Nigan eragin izan duten eta hunkitu nauten artistak hainbeste izan direnez gero, zerrenda itxi bat egitea ezinezkoa dateke. Halere, egia esateko, noizik behin, pintatzen dudan zerbaitek asaldatzen nau, eta nigan eragina izan duen artisten bat edo besteren aldeko keinu bat, omenaldi txiki bat, egitea baino ez zait gelditzen. 


Koadro sail bat askatasun-espazio intimoa da. Bertan, aurkikuntzaren bat edo koloreen arteko erlazio on bat, edo iruditzen zaidana uzten diot egiten neure buruari. Bestela esanda, bada modu bat neure buruari ez jartzeko ez obligaziorik,  ez premiarik, ezta helbururik ere. Xederik gabe margotzea pintatzeko modu ederra da, ahalik eta txukunen egiteko plazer hutsez.


Irakurle jakin-goseak badu haren webgunera, tamalez erdara hutsez dagoen webgunera, jotzerik. 

Pedro Salaberri, eskuinetik hasita lehena,