Gorritxo beltza

Miguel Angel Asturias Nobel saridunaren "El Señor Presidente" nobelan, pasarte gogoangarri bat dago:
"Presidentea erabateko dolu jantziz zegoen: zapata beltzak, traje beltza, gorbata beltza, sekula eranzten ez zuen kapela beltza"

Lehengo egunean, gizon beltz batek kopa bat ardo beltz eskatu omen zuen Iruñeko hotel ezagun bateko kafetegian. Kopeta belztu eta ardorik ez zegoela erantzun zion zerbitzariak. Gizon beltzak, ardo beltza mesedez ateratzeko eskatu zion berriro eta zerbitzariak gaizki hartu zuen: gorriak eta beltzak esateko zorian zegoelarik, beste bezero batek ezagutu zuen aurtengo denboraldian talde gorritxora etorri berria den "Dady" jokalari portugaldar beltza: "Gol ederra sartu zenuen lehengoan, zorionak!" Orduan zerbitzariak kopa bat ardo beltz atera zion etxearen kontura.
Hartutako ardo gorri nafarra ordaindu gabe joan nintzen, pentsatzen nuelarik hotel dotore batzuetan, taberna zulo beltz ilunetan baino zuriagoak direla.

Paul Warfield Tibbets: izena eta izana elkarrekin doaz

Azaroaren 1ean hil berri da Paul Warfield Tibbets, Hiroshima bonbardatu zuen pilotua. 92 urte zituela hil da, Ohio-ko bere ohean. Enola Gay izeneko B-29 hegazkinetik jaurti zuen bonba Hiroshimaren gainean lehertu zen, lurretik 580 metrora. Suzko bola zuri bat sortu zuen bonbak, milioi bat graduko tenperatura zuena, baita onddo itxurako hodei mehatxagarria ere. Onddo itxurako hodei horrek lau mila graduko bero izugarrizko izpiak askatu zituen.
Bolada erradioaktiboak segundoko 400 metroko abiadura hartu zuen. 140.000 lagun baino gehiago hil zituen. Batzuk beroaren beroaz urtuak. Beste batzuk kiskalita eta ikatz bihurtuak.
Beste batzuk gorputz osoa erreta eta azala zauri mingarriz beterik. Adingabeak zein adinduak, gizonezkoak zein emakumezkoak, gazteak zein zaharrak, baita ume txikiak ere hil zituen berehala. Boladak etxeetako teilatuak erauzi zituen; eskolak, ospitaleak eta beste eraikinak eraitsi eta den-denak txikitu zituen. Jendea, animaliak, zuhaitzak eta loreak eraman zituen. Kiskalita hil ziren. Abuztuaren 6an, Hiroshima “heriotzaren hiria” bihurtu zuen argazkietan amultsu eta irribarretsu agertzen zaigun agureak.

Handik hiru egunera, abuztuaren 9an, goizeko 11:02an, beste bonba atomikoa jaurti zuten Nagasakin. Eta berehala, historia handiko Nagasaki hiri ederra eraitsi zuten. Bakarrik 70.000 lagun hil zituzten.

Eta bizirik gelditu zirenek? Bizirik gelditu zirenek sufritzen jarraitu zuten. Erradiazioak kutsatutako jendeari hibakusha deitzen zaio japonieraz; hibakusha asko ziren, 400.000 baino gehiago, betiko gaixorik gelditu zirenak. Horietako batzuk oraindik daude gaixorik, euren gorputz-zelulak kaltetuak izan zirelako.
Horietako asko eta asko hil dira dagoeneko. Paul Warfield Tibbets Ohio-ko bere ohean hil da, sarraskietatik hirurogeita bi urte pasatu eta gero.

Argazkietan amultsu eta irribarretsu agertzen zaigun agureak ez zuen inoiz damurik erakutsi...

Nola erakutsiko zuen, bada, damurik, Warfield Gudu-zelai abizena zuen agureak?

Eiko Matsui-k artista japoniarrak egindako irudia, esperantzarako leihoa.

Carpe diem

Baiki, eguna profitatu eta aukera aprobetxatu. Ezen fugit irreparabile tempus, denbora aurrera baitoa -eta gu harekin. Eta sugeak txoriari nola, zu kamioari begira hala. Hortaz, tentaldian erori zara luze gabe eta harategiaren aurrean aparkatuta dagoen oilasko banatzailearen kamioi handi hori lapurtu duzu.

Collige, virgo, rosas zioten klasikoek, eta zu ez zara birjina, ezta Ama birjina ere, eta kamioi horrek ez darama arrosarik, oilaskoak baizik, baina, halere, aukera aprobetxatu duzu. Oilasko banatzailearen kamioira igota, ipar saihesbiderantz abiatzen zara ziztu bizian Barañaindik.

Goizeko zazpiak dira eta harategiaren aurrean utzi duzu oilasko-banatzailea oilaskorik gabe eta aho bete hortz. Kamioia oso ongi dabil, azkar, iparralderantz. Hori bai dela marka! Oilaskoaz leporaino beteta dagoen kamioi handi-handia lapurtzea, eta ez untxi bat harrapatzea aire konprimatutako karabina batekin, edo plaza batetik ahate bat hartzea afaltzeko...

Abiadura bizian ari zara gidatzen, auto gidari motelen irain eta biraoen artean... baina txoferren patroia den Done Kristobalen babesa sentitzen duzu San Cristobal delako mendia ikusten duzunean eta, orduan, Berriozarren San Cristobal izeneko elkarte bat dagoela gogoratzen duzunez, Berriozarko errotandan sartzen zara eta Zortzikon aparkatzen duzu.

Eta ordurako beranduegi da. Ez Ama Birjina Lourdesekoak, ez Frantzisko Asiskoak, ez Done Kristobalek, inork ez zaitu libratuko foruzain txapelgorrien hatzaparretatik eta, txantxagorria bezala, sarean erori zara, tentaldian erori zinen modu berean. Klasikoek ziotenez, alea jacta est.

Freebatasuna

Konponbide demokratiko baten alde: hitzak haizeak eraman ez ditzan: freebatasuna

Agur, Sebastian! Datorrena ez da hobea!

Fernando Sebastianen azken mezaren ostean, ezin dugu ahaztu orain Francisco Perez Gonzalez dugula kristauen artzain berria Nafarroan. Bazen garaia gauzak argi izateko! Militar bat, Nafarroako artaldetik ardi beltzak aterako dituena, elizaren kupelean gelditzen diren sagar ustelak erauziko dituena... Ikusteko dago zer eginen duten ardi beltzek... Ziur aski, ezer ez, beti bezala, zeren koloreak kolore, ardiak beti ardi; otzanak, apal-apalak, motel-motelak, txintxo eta esanekoak, eta, batez ere, astun-astunak, beeka aritzen zaizkigu-eta, gogaitu arte, artaldera biltzen ez garenoi.

Nik nahiago dut hasiera-hasieratik denok izatea garbi ze artzain mota den, gerta ez dakigun aurrekoarekin bezala, Fernando Sebastianekin bezala. Gogoan dut izendatu zutenean, nire lagun batek, kristaua berak, esan zidan Sebastian majoa zela... euskara pixka bat ikasteko intentzioa agertu omen zuen Calatayud-ekoak... Zakurraren putza!

Gogoan dut garai horietan intsumisioaren mugimendua oso aurreratua zihoala, ideologikoki intsumisioaren aldeko borroka irabazia zegoen... eta orduan agertu zen Fernando Sebastian, “intsumisoak insolidario hutsak” zirela esanez. Gero etorri ziren beste perla batzuk, homosexualak gaixorik zeudeneko hura edo Jessus passion filmaren harira sortu zuen polemika... Harik eta hauteskunde bezperan Falange goraipatu arte. Benetan, oso majoa.

Eta orain, Francisco Perez Gonzalez. Hau ere, oso-oso majoa, seguru! Hilaren 12an, segur aski, izanen dugu aukera ikusteko desfilatzen beste militarrekin batera Euskal Herriaren hiriburuan barna, denoi gogorarazteko zeinek agintzen duen hemen... Jainkoaren graziaz, beti ere.

Euskal Herrian zeinek ospatuko du urriaren 12an Pilarika eguna, Guardia Zibilaren patroia?