2015-11-24

Arturo Campionen omenezko oroitgarria

Gaur dela hogeita hamar urte, Ezkaba mendiaren magaleko Antsoain herrian, bertako euskaltzaleek Arturo Campion handiaren omenezko plaka bat jarri zuten. Duela hogeita hamar urteko Antsoaienk ez du zerikusi handirik gaurkoarekin, baina plakak hor dirau, inor gutxi ohartzen den arren ondotik pasatzearakoan... Erdaldunei zuzendutako mezuak ez du, haatik, indarrik galdu:

Nafartar guztiok jakin dezagun gure arbasoak euskaraz aritzen zirela; eta euskara ez den bertze hizkuntza baliatzean, harrotu ordez, ohar gaitezen morrontzaren burnia bezalako zerbait daramagula gure bizkarrean.


Udazken egun hotz honetan, den-dena ikusten da Ezkabako Talaia honetatik,

2015-10-30

Bertsoak Suberri ostatuan

Su Berrin bada gonbidatu bat
ostiral hon(e)tan berezi 
Iturramatik joanda ta gero 
Iparraldean da bizi;
Iparraldetik datorkiguna,
aritzeko gaur kantari,
txalo bero bat jo diezaiogun
eta zinez ongi etorri.


Ostatu xume polit honetan
aritu zaigu kantatzen
gure gogoak eta bihotzak 
kantuen bidez bizkortzen
bertso txiki hau bukatu eta
hasiko naiz zerbitzatzen;
mila esker etortzeagatik
ta saiatu errepikatzen.

2015-09-10

Bertso xume bat ikasturtea hasteko

Ikasturtearen hasieran, irakaskidei egin bertso xumea: animoak emateko bertze modu bat 

Irailak 10, lehen eguna

Zer nolako apurua!

Baina lehenago egina dugu

Ta beraz, lasai burua

ikasturte hau baietz gainditu

hori bada segurua

ongi hasi, ta hobe bukatu

Ez al da hori helburua?




2015-09-02

Eliza handi bat, Euskal Herria plazan

Orain dela hamar urte, horixe zen Eliza Katolikoaren egitasmo nagusia Berriozarren, udaletxearen ondoko plazan eliza berri bat eraikitzea. Juxtu-juxtu orain dela hamar urte, Iruñeko eta Tuterako artzapezpikuak, Fernando Sebastianek, aldarrikatzen zuen orube hori ezinbestekoa zela eliza bat eraikitzeko, eta guztiz beharrezkotzat jotzen zuen, Berriozarren dauden beste hiru elizak nahiko ez zirelakoan... Eliza prest zegoen emateko San Kristobal elizaren esparrua ordainetan; trukean Eliza Katolikoa ez zen aterako galtzaile, ez horixe!

Garai horretan Benito Rios genuen alkate, eta PSNz gain, UPNk eta CDNk sostengatzen zuten udal gobernua; egitasmoaren kontra, gizabanako anitz, talde asko eta askotarikoak, eta garai hartako beste alderdi politiko guztiak: Berriozar Baietz, IU, Aralar eta Batzarre. Baina indar handiena orube publikoaren defentsan osatu zen plataformak egin zuen, eta kale agerraldia bat baino gehiago egin genuen, baita manifestaldi bat ere jaietan, ehunka lagun bildu zituena, 2005eko irailaren 5eko egunkariak dioenari kasu egitera. Jadanik Berriozarren bizi ez den lagun bat, Iñigo Orella, Kristauen Oinarrizko Komunitateetako kide eta plataformako eleduna argi mintzo zen salatzeko orduan egitasmoa “Berriozarko auzokide gehienen interesen kontra” zihoala, “Eliza Katolikoak hemengo bizilagun asko eta asmo ez baitu ordezkatzen ”. 

 Iñigo Orella, mikroa eskuan duela

Urte horretako jaietarako pegatina bat atera zen, Herriaren orubea, herriarentzat zioena, behean duzun hori, non putre batzuk herriaren orubearen gainetik aritzen ziren hegan, “OPUS” hitza airean osatzen zutelarik... Zorionez, erantzun zabala izan zen, egitasmoa gelditu eta, azkenik, bertan behera utzi zuen Fernando Sebastian artzapezpikuak.

Hamar urte igarota, Berriozarko hiru elizek hutsik jarraitzen dute, hileta-elizkizun edota jaunartze egunetan izan ezik. Eliza Katolikoaren eta Berriozarko bizilagun gehienen arteko amildegia gero eta handiagoa da. Izan ere, garai batean gutariko edonork, jakin, ederki zekien nor zegoen apaiz eta nor parroko Berriozarko parrokian... Eta gaur egun?

Gaur egun Euskal Herrian plazan dauden eserlekuak, zuhaitzak, berdegunea, pasealekua, aparkalekua ikusten duzun hurrengoan, ez ahantzi han eliza bat egon zitekeena, gurutzeak, kanpaiak, serorak, apaizak eta beste hostia batzuk, gure herriaren erdi-erdian. Nork esaten zuen borrokak ez zuela merezi? Ez ditzagun borroka horiek ahantzi!

2015-08-22

Selfie-aren aitzindaria

Gaur albiste-agentziek adierazi dutenez, ballet dantzari da hil egin da selfie bat egiteagatik. Guiorgui Mshvenieradze dantzaria, Georgiako Ballet Nazionalekoa, ito egin da urtegi batera erorita, selfie bat egiten ari zelarik. 26 urteko gizonezko gaztea “oso indartsua zen, baina erortzean konortea galdu zuen”, lekuko batek esandakoari kasu egitera. Nina Ananiashvili dantzari ospetsuak zuzentzen duen Georgiako Ballet Nazionaleko izar honen istripua “tragedia handia bat izan da; gizon ona zen eta dantzari hobea”.

Oso jende gutxik daki lehen selfie Berriozarko lagun batek egin zuela. Lehen selfie 1985 urtearen inguruan egin zuen Kaleberri tabernako Andresek. Kodak VR 35 kamera zahar ederra baliatu zuen, irudiko hori bera. 



 
Mundu digitalean batzuk ahaztuta duten eta bestetzuk ezagutu ez duzuen karretea jarri behar zen, eta baziren 12, 24 eta are 36 argazkiko karreteak. Anitz urtez argazkiak zuri-beltzean atera genituen, eta gero —hura zen hura, teknikaren lilura!— koloretan ere bai! Etxean ez bazenuen zure laborategi txikia propio antolatzen, karreteak errebelatzera eraman behar izaten zenituen... Orduan, batzuetan, ustekabeak hartzen zenituen: argazki guztiak ez ziren atera; edo argi izpiren bat sartuta argazki zenbait hondaturik ziren; edo 36 atera beharrean, 37 argazki zenituen! Haiek garaiak, haiek!

Andresen Kodak VR 35 zaharrak ez zuen tenporizadorerik, eta Andresek bere buruari argazki bat atera nahian, kamera apal batean jarri, erratza baten makila hartu, eta makilarekin botoi beltza sakatzean lortu zuen hemen duzuen irudia, lehen selfie, artean izen horrekin ezaguna ez zen arren. Argazkiaren ertzean ikusten den erratzaren makila urdinak salatzen du; gaur egun pedanteek selfie stick deritze.


 
Egileak berak aitortzen du ez zuela lehenengoan erdietsi, lehenbizikoan, makilarekin argazki kamera pittin bat ukituta argazkia mugitu zitzaiolako, eta Andres baino Andresen gelako apalategia atera baitzen... Argi dago, selfie egiteak beti izan ditu-eta, bere-berezko arriskuak... Baina orain, Guiorgui Mshvenieradze dantzariaren heriotza dela bide, selfie egitearena kirol arriskutsuen zerrendan sartu beharko dugu.

Nork esango zigun guri: Kaleberri tabernako Andres, selfie egitearen aitzindari! Baduzue aitzakia bat asteazkenean hasiko diren Berriozarko jaietara etortzeko.