2025-03-27

Infernuan erre daitezela Rafah-ko sarraskiaren erantzuleak

Thomas Gould Sinn Feineko parlamentariak Dublineko Parlamentuan egin berbaldiak hautsak harrotu ditu, harrotu dituenez.  


Ikusten ditugunean handik etortzen zaizkigun argazkiak, bideoak. telebista-irudiak, eta entzuten ditugunean umeak garrasika. Garrasika!

Israelek gizon, emazte, umeak erre egin ditu, bizirik kiskali ere.  15.000 ume, 45.000 gizon eta emakume! Eta umeak! Sinesgaitza da, zinez...  Gertatzen ari den genozidioa, sinesgaitza. Ume bat bururik gabe... Ume bat bururik gabe! Eta Israelek dio errore bat izan dela. Errore bat? Baina non dago gizatasuna? Non!

Espero dut Netanyahu infernu gorrian erretzea...! Infernuan erretzea bere jeneralekin eta eskuin muturreko gobernukideekin, bai, infernuan kiskali daitezela. Zeren eta gertatzen ari dena ez da soilik apartheid; izugarrikeria bat da, gerra krimena; izugarria; ikaragarria.  

Juduek, historian zehar  hamarkadatan izugarrikeriak jasan dituzten horiek beraiek nola uzten diote, euren Gobernuari, horrelako ekintza izugarriak egiten eta zuritzen beste gizaki batzuei. Gizakiak, bai; baina Netanyahuren begietan palestinarrak ez dira gizakiak. Baina gaur eta hemen, Irlandako Herriak dio: Palestina izan, badela. Israelen lotsarako! Lotsagarria baita egiten ari direna eta sekula ez da ahantzia izanen!


Gaur Berriozarren egin dugun Palestinaren aldeko kale agerraldian, Thomas Gould-en hitzok entzuteko parada izan dugu. 



2025-02-21

Txolinen abestia


Txolin gerrillaria


Txolin gerrillaria dugu Berriozarko inauterietako protagonista nagusia, eta Ezkabaren magalean berriz ere ibiliko da laster, urtero bezala, Artikatik Berriozarrerako bidean; aurten, gaur zortzi, hilaren azken egunaren iluntzean. Inauteri-festa, dantza, bozkario eta kanta... Txolin gerrillaria nor eta zer izan zen, blog honetan bertan aurki dezake irakurle jakin-goseak. Halaber, bada oraino Txolinen kanta ez dakienik, Berriozarren bizi bada ere... Hori horrela, kanta zoragarri hau hemen duzu... Astebete, buruz ikas dezazun 


Txolinen kanta

Negu gorrian gaudela, 

heldu zaigu inautea

kaixatik atera behar

zure mozorroa


Aitzaki ona dugu, ba!

giro onean omenduz

Txolin gerrilaria

gizon ausartia


Dantza zazu Txolin, gerrilaria

dantza Txolin, arin, 

parrandari ez egin uko

uzkur zazu Txolin, frantses minutuko

zertarako duzu hainbeste trabuko (birritan)


Artikako alkatea

gizon sutsu txit prestua 

frantsesen kontrarioa

jo ta ke burrukan


Euskaldun zintzoa bera

arma biren jabea

trabukoa eta euskara

gerri eta mihian


Dantza zazu Txolin, gerrilaria

dantza Txolin, arin, 

parrandari ez egin uko

uzkur zazu Txolin, frantses minutuko

zertarako duzu hainbeste trabuko (birritan)


Alkatearentzat euskara

txoriak airea bezala

zer eginen zenuke zuk

airerik gabean


Orduan egin zuena

denok dugu buruan

zer eginen Txolinek

gaur egungo honetan


Dantza zazu Txolin, gerrilaria

dantza Txolin, arin, 

parrandari ez egin uko

uzkur zazu Txolin, frantses minutuko

zertarako duzu hainbeste trabuko (birritan)




Garaian garaikoa 

Iragan den mendearen laurogeigarren hamarkadan sortutako kanta da, Berriozarko Euskaltegiaren inguruan, eta artean Euskaltzaindiaren hainbat kontu lexiko eta beste finkatu gabe zeuden (kaixa*, kaxa; aitzaki*, aitzakia; zazu*, ezazu; burrukan*, borrokan; gerrilaria* gerrillaria, ihauteria* hitz bera, Iparraldean erabiltzen dena...), Baina nago hobe dela jatorrizkoari eustea, dagoen-dagoenean utzita, finean, kantatzeko eta abesteko izanik, ahozkoan guztiz ohikoak diren hutsegiteak direlako, bere garaiko abestia izaki.   

Garaian garaikoa dela, bistan da; erreparatu garai horretako pegatinari: itzuli-mingururik gabeko mezua, freskoa, bizia, zuzentasun politiko arrastorik ere ez duena... eta horregatik, hain zuzen ere, oso ona eta guztiz arrakastatsua, eta  kontestu historiko eta politikorik gabe guztiz ulertzen ez dena. Bidenabar, inork gogoratzen al du zer zer E.K.B,?

1989ko inauterietako eranskailua

 

2025-01-25

Doneztebeko liburutegian; kronika ttipia

 

D oneztebe herriko liburutegira etorri eta ondoan aparkatzeko pagotxa izan dut, frontoiaren parean, laxoa izeneko modalitatea oraindik egiten den toki bakarrenetako bat. Doneztebera etortzea beti zait laketgarria, bertan barnetegi bat egin bainuen gazte nintzela euskara ikasteko... Haiek garaiak, haiek!


Kamishibai saioa emateko dena prestatu egin dut, lehenik ene burua, gero bertze guztia: butaia, ipuin sorta, aulkiak... oihal beltz bat ere jarri dut atzeko aldean umeek arreta gal ez dezaten.

Dena prest 16:54


Dozena bat ume etorri dira, lau magrebiar barne, eta arrunt gustura egon dira herriko beste umeekin batera. Lau ipuin kontatuta, zalantza sortu zait: borzgarrena antzeztuko dut ala Sukaldariaren kamishibaiak utzi dien ahoko zapore gozoarekin utziko ditut umeak? Bukatutzat eman dut saioa, nahiago baitut gogo pixka batekin uztea guztia ase-beterik gelditzea baino. 

Kalen eta biok etortzekoak ginen, baina Kalenek gripea harrapatu edo, hobeki esanda, gripeak Kalen harrapatu egin zuen, eta azkenik ni bakarrik etorri naiz, bai kamishibai saioa egiteko, baita hitzaldia emateko ere.

Dena prest 17:52


Hitzaldiaren amaierari erantsi egin diot azken diapositiba bat: Palmak igorritako argazki bat, non bi ume saharar dauden, handiak txikiari laguntzen diolarik, hizkuntz ariketa bat egiten, arbel txuri baten aitzinean. Argazkia hitzaldian egon direnei erakutsi eta galdetu egin diet ea irudi horrek zer iradokitzen dien, ea argazki horrek zer dakarkien gogora, eta azaltzeko, komentatzeko labur badarik ere, hitz batez nahi izatera.

B.-k erran du hunkigarria egin zaiola argazkia
A.-k adierazi du elkarlana egin diola iradoki
Z.-k, ordea, transmisioa ekarri diola gogora irudiak
T.-k, aldiz, aberastasuna, biek ala biek elkarrengandik ikasten dutelarik
A.-k, berdinen arteko tutoretza kontzeptua azaldu du argazkiaren kari.
Nihaurrek erran dut mutiko handiak txikiari nola laguntzen dion iruditu zaidala ederrena.


Zeinen gutura Doneztebeko liburutegian! Luzatu egin gara, luzatu, baina inori ez zaiola inporta dirudi. Izan ere, normalean 20:00 ixten da liburutegia, baina liburuzaina bera gurekin gelditu da, biziki gustura bera ere. Argazki bat eginen dugu bukatzeko?

Denak prest? 20:32 KLIK!










2024-12-02

Begirada poetikoa Esteribarren barna haikuketan

 Olloki herriko eliza zaharrean "Mirada Poética a Esteribar - Begirada poetikoa Esteribarren barna" izeneko liburuaren aurkezpena egin berri da. Inma Biurrunen olerkiz eta Jesús Martorellen argazkiz osatutako egitasmo bat da, liburu bihurtuta, non haiku batzuk ere aurki daitezkeen. Inma Biurrun lagunak eskatuta, haikuak zuzendu eta euskaratzea izan dut eginkizun, eta baita ostiraleko aurkezpen-errezitaldian Inmarekin berarekin parte hartzea haikuak errezitatzea ere. 

Eszenatokia, eliza zoragarri  bat, ez aski ezaguna badarik ere. Izan ere. Ollokiren goiko aldean dagoen San Adrian elizaren barnean dauden margo ederrak lagun genituela, haikuketan aritu ginen, Inma Biurrun erdaraz, nihaur euskaraz, elizaren ozentasuna eta haikuen zolitasuna artezki baliaturik. 


Esteribarko Udalak argitara eman duen libururuan, aran horretako herri bakoitzari poema bat egin dio Inmak, eta Jesúsek, berriz, argazkiekin atondu. Inmak, gainera, dozena erdi bat haiku egin dio herri zenbaiti, eta horiexek dira neronek errezitatutakoak. Jarraian, haikuen lagin txiki bat baizik ez dut erakutsiko; besteak irakurtzeko, liburua eskuratu behar.


Haikuketan
ZABALDIKA

Argi-kolorea
Nartzisoak, berriak,
eliz ondoan.







IROTZ

Jauregi zahar
hori, huntzen artean
arkuko giltza.









2024-11-30

Maiatz aldizkaria, Durangon salgai


Maiatz aldizkariaren ale berria Durangoko Azokan egonen da salgai. Nire ekarpenari dagokionez,  literatur munduan aspalditik biziki kezkatzen nauen gai bat hautatu dut; zuzentasun politikoaren arazoa. 

Alde batetik, euskal idazleoi eskatzen zaigu idazteko eta ausart jokatzeko —eta hala behar du— , baina, bestalde, mugak gainditzen edo hausten dituenari kosk eta ausiki egiten zaio gupida gabe. Izan ere, politikoki zuzen, edo politikoki polit,—Koldo Izagirrek esan zuen gisara—  jokatu beharraren ondorioz,  idazleok geure burua mugatzen, zedarritzen, hertsitzen dugu; eta okerragoa dena, irakurleak aspertu eta uxatzen ditugu. Aurrerapen gisara, nihaurrek idatziriko poema bat, euskaraz oso lagun gutxik —Angel Urrutia,  Harkaitz Cano, Karlos Linazasorok...— idatzi duen moldean: soneto baten bidez. Hona hemen , irakurgai: Zubiak, ez hesiak 


Zubiak, ez hesiak

 

Zuzentasun politikoaren diktadura

badugu idazleok mehatxu nagusia

idazterakoan ezarritako hesia

da politikoki politaren hertsidura.

Hesi horiek sortzen dute autozentsura

eta idazlearen ezintasun etsia

zentsoreen beldur, inkisizio berria

bai eta ere irakurleen asperdura.

Sormena askatasunez behar da hornitu

hesiez gaindi bidea eginez, ez etsi

idazleak behar du beti ausart jokatu.

Ez ditzagun, horrenbestez, zubiak eraitsi

zubi-lanak du literatura aberastu,

mugak eta hesiak lumaz ditzagun hautsi.